Historia Muzeum i Instytutu Zoologii przynależnego obecnie do Polskiej Akademii Nauk sięga początku dziewiętnastego wieku. Dzisiejsza placówka z blisko dwustuletnią tradycją powstała dzięki pracy wielu pokoleń.
Zaczątkiem instytucji był Gabinet Zoologiczny powstały w 1819 r przy Królewskim Uniwersytecie Warszawskim. Gabinet Zoologiczny, na który w początkowym okresie składały się zbiory barona Sylviusa Minckwica kupione od jego spadkobierców, wraz z biblioteką przyrodniczą rozwijał się przez 43 lata pod kierownictwem Feliksa Pawła Jarockiego.
Paweł Jarocki kierował Gabinetem od 1818 do 1862 r. Dzięki jego staraniom zbiory zoologiczne powiększały się w szybkim tempie, przede wszystkim drogą zakupów. W pierwszych latach działalności Gabinetu Zoologicznego zorganizowane zostało Muzeum dostępne dla publiczności, urządzone według wzorów dziewiętnastowiecznych. Siedzibą Muzeum i wystawy pozostał budynek przy Krakowskim Przedmieściu, aż do 1835 r., kiedy to w gmachu wybuchł pożar.